|
TROID
PROF DR METİN ÖZATA
Troid bezi hastaliklari ve troid tedavisi
TROİD HASTALIĞI VE TROİD HORMON BOZUKLUĞU KİMLERDE
GÖRÜLÜR?
Aşağıda liste halinde verilen durumlar sizde veya bir
yakınızda varsa tiroid hormon tetkikleri yaptırmak ve muayene olmak
için bir Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı hekime
başvurmanız gerekir.
Troid hastalığı riski yüksek olan kişiler şunlardır:
Ailesinde troid hastalığı olanlarda
Ailesinde guatr, Hashimoto hastalığı, tiroid nodülü,
tiroid kanseri ve Graves hastalığı gibi tiroid hastalıkları olan
kişilerde tiroid hastalığı daha fazla görülür.
50 yaş üzeri kadınlarda
Kadınlarda 50 yaş üzerinde tiroid bezi yetmezliği
sıklığı artar. Erkeklerde ise 60 yaşından sonra tiroid bezi hastalığı
artmaktadır.
Önceden tiroid hastalığı veya tiroid ameliyatı
geçirenlerde
Daha önce herhangi bir troid hastalığı geçirmiş
olanlarda bu hastalığın nüks etme olasılığı bulunabilir. Daha önce
tiroid bezi yetmezliği veya fazla çalışması hastalığı veya tiroidid
denilen tiroid bezi iltihabı geçirdiyseniz bu hastalıkların bazıları
sizde nüks edebilir veya hormonlarınızda zaman içinde değişiklikler
olabilir.
Guatrı olanlarda
Tiroid bezinin büyümelerine guatr diyoruz. Guatrı
olan kişilerde hormonlarda azalma veya artma olabilir. Boynunuzda bir
şişlik varsa sizde guatr var demektir. Guatrı olan kişilerde tiroid
hastalığı veya tiroid hormonlarında bozukluk olabilir.
Sigara içenlerde
Sigara içen kişilerde guatr ve diğer tiroid
hastalıkları daha sık görülür.
Menopoz dönemindeki kadınlarda
Menopoz dönemindeki kadınlarda tiroid hastalığı riski
artar.
Böbreküstü bezi yetmezliği, romatoit artrit, Lupus
gibi hastalığı olanlarda
Böbreküstü bezinin az çalışması (Addison hastalığı)
hastalığı ve diğer romatizmal hastalıklar Hashimoto hastalığı veya
Graves hastalığı dediğimiz tiroid hastalıklarıyla birlikte sık
görülebilir. Bu tür hastalığınız varsa tiroid hormon tetkiklerini
yaptırmanız gerekir.
Şeker hastalarında
Şeker hastalarında tiroid hormonlarında bozukluk sık
görülür. Şeker hastalığınız varsa yılda bir defa tiroid tetkikleri (TSH
hormonu ölçümü) yaptırınız.
Troid Bezi İltihabı (Tiroidit) geçirenlerde
Daha önceden tiroid bezi iltihabı geçirenlerde
(tiroidit) tiroid bezi hastalığı tekrar olabilir. Bu kişilerin bir
kısmında tiroid bezi yetmezliği gelişebileceğinden kontrol etmek
gerekir.
Doğum yapan kadınların bir kısmında troid
yetmezliği olabilir
Doğum yaptıktan sonraki ilk yıl içinde kadınların %
5-7’sinde tiroid bezi yetmezliği görülebilir. Halsizlik, bitkinlik,
yorgunluk ve unutkanlık gibi şikayetler varsa TSH ölçümü yaptırınız.
Allerjik hastalığı olanlarda
Ürtiker (kurdeşen) denen cilt hastalığı, kaşıntı ve
allerjik riniti olanlarda tiroid hormonlarında bozukluk olabilir. Bu
kişilerde tiroid tetkikleri yapılması faydalıdır.
Kansızlığı olanlarda
Kansızlık tiroid bezi yetmezliğinde sık görülür.
Hipotiroidi dediğimiz tiroid bezi yetmezliğinde (özellikle Hashimoto
hastalığında) demir ve B12 vitamini eksikliğine bağlı kansızlık sık
görülür.
Kan yağları (Kolesterol veya trigliserit) yüksek
olan kişilerde
Tiroid bezi yetmezliği ve şeker hastalığı kan
yağlarında yükseklik yapan hastalıklardır. Kan yağları yüksek kişilerde
kan şekeriyle birlikte tiroid hormonlarına bakmak gerekir.
Down ve Turner sendromu bulunan hastalarda
Down ve Turner sendromu çocuklarda doğumla birlikte
ortaya çıkan genetik hastalıklardır. Bu hastalığı olanlarda tiroid
hormon bozukluğu sık görüldüğünden tiroid hormon tetkikleri yapmak
faydalıdır.
Kafa veya beyin yaralanması geçiren veya beyin
ameliyatı geçiren kişilerde
Herhangi bir nedenle beyin travması veya hasarı
geçiren kişilerde beyinde bulunan hipofiz bezinde hasar ve daha sonra
tiroid yetmezliği gelişebilir. Hipofiz bezi ameliyatı geçirenler de
tiroid tetkikleri yaptırmalıdırlar.
Bazı ilaçları kullananlarda
Kalp atım bozukluklarının tedavisi için amiodaron
(Cordarone tablet) ilacını kullanan hastalarda, psikiyatrik
hastalıkların tedavisinde kullanılan lityum (Lithuril tablet)
ilacını alanlarda ve hepatit tedavisi için interferon alfa ve beta gibi
ilaçları kullanan hastalarda tiroid hormonlarında bozukluk sıklıkla
olur. Bu ilaçları kullananlarda belirli aralıklarla tiroid hormon
tetkiklerini yaptırmak faydalıdır.
Baş ve boyuna yönelik ışın tedavisi (radyoterapi) alanlarda
Baş ve boyuna yönelik ışın tedavisi (radyoterapi)
alankişilerde tiroid hormon bozukluğu sık görülür.
Çok düşük doğum ağırlıklı erken doğan (prematüre)
bebeklerde
Doğum ağırlığı çok az olan ve erken doğan bebeklerde
tiroid hormon bozukluğu olabilir. Bu tür bebeklerin annelerinde de
tiroid hormon incelemesi gerekebilir.
Meme Kanserli hastalarda
Tiroid hormon eksikliği ve tiroid nodülleri meme
kanserli kadınlarda sık görüldüğünden tiroid tetkiki yapılması gerekir.
Kanda sodyum düzeyi düşük çıkan kişilerde
Tiroid bezi yetmezliği bazı kişilerde kan sodyum
düzeyinde azalma yapabilir. Bazen nadir de olsa sadece kan sodyum
düşüklüğü ile kendini gösteren tiroid yetmezliği olabilir. Bu kişilerde
tiroid tetkikleri yapılmalıdır.
Kanlarında CPK ve LDH tetkikleri yüksek çıkanlarda
Herhangi bir nedenle kan tetkiki yapıldığında CPK
(kreatin fosfakinaz) ve LDH (Laktat dehidrogenaz) kan ölçüm düzeyleri
yüksek olan kişilerde tiroid yetmezliği olabilir. Bunlarda TSH hormon
ölçümü yapılmalıdır.
Karaciğer Testleri (SGOT, SGPT, ALP, GGT) yüksek
çıkanlarda
Herhangi bir nedenle yapılan kan tetkiklerinde
karaciğer testleri denilen SGOT, SGPT, alkalen fosfataz ve GGT
tetkikleri yüksek ise tiroid yetmezliği olabilir. Bu tür kişilerde
tiroid hormon tetkiki yapılmalıdır.
Prolaktin isimli hormonu yüksek olan kişilerde
Prolaktin hormonu tiroid bezi yetmezliği durumunda
kanda yükselebilir. Bu nedenle prolaktin hormonu yüksek çıkan hastalarda
tiroid hormon tetkikleri mutlaka yapılmalıdır. Bu hastalarda memelerden
süt gelmesi ve adet bozukluğu yakınmaları olabilir.
Hepatit C virüsü taşıyanlarda:
Yapılan çalışmalar hepatit C virüsü taşıyan kişilerde
tiroid yetmezliğinin % 13 gibi yüksek bir oranda, yani sık görüldüğünü
göstermiştir. Bu hastaların kanlarında anti-TPO ve anti-tiroglobulin
antikor düzeyleri yüksek bulunmuştur. Bu nedenle hepatit C virüs
hastaları veya taşıyıcıları belirli aralıklarla TSH hormon ölçümü
yaptırmalıdır.
Kanda kalsiyum düzeyi yüksek çıkanlarda:
Çok nadir olarakkanda tesadüfen kalsiyum
yüksekliğinin saptandığı kişilerde tiroid bezi fazla çalışması
bulunabilir.
|
TROID
