|
PROF DR METİN ÖZATA
Tiroid bezinin içinde normal tiroid dokusundan
farklı bir yapıdaki yumru şeklinde veya leblebi , nohut, bazen de
nadiren ceviz veya portakal büyüklüğünde olabilen anormal doku
büyümelerine nodül adı verilir. Nodüllerle birlikte çoğu zaman tiroid
bezi de büyüdüğünden bu hastalığa nodüler guatr adı da verilir.
Bir nodülün hasta ve doktor açısından önemi nodülde
kanser olup olmadığının öğrenilmesidir. İkinci önemli nokta ise nodülün
aşırı hormon salgılama özelliği olup olmadığının ortaya konmasıdır.
NODUL VARSA MUTLAKA BİR ENDOKRIN UZMANINA BAŞVURUNUZ.
Toplumda Her iki Kişiden Birisinde Nodül vardır
Tiroid nodülleri toplumda çok sık görülen bir
hastalıktır. Nodüllerin bir kısmı elle fark edilir ve bunların oranı
toplumda % 7 civarındadır. İyot yetmezliği olan bölgelerde ise el ile
fark edilebilen nodül sıklığı o toplumun % 25’ni bulur. El ile fark
edilemeyen küçük nodül sıklığı ise daha fazladır ve ultrason ile tiroid
bezleri incelendiğinde veya tarama yapıldığında toplumdaki % 50-60
kişide nodül saptanır. Bunun anlamı neredeyse her iki kişiden birisinde
nodül olmasıdır. Ancak kişilerin çoğu bundan habersizdir. İyot
yetmezliği olan bölgelerde nodüler guatr 2-3 kat daha fazla görülür.
Nodül Sıklığı yaşla Birlikte Artış Gösterir
Nodül sıklığı yaşla birlikte artar ve kadınlarda erkeklere göre 4 kat daha fazla bulunur.
Gebelikte tiroid nodülü çapında artma ve yeni nodül oluşumu sıklığında artış vardır.
Sıcak veya Soğuk Nodül Ne Demektir?
Bir nodülün sıcak veya soğuk olması sintigrafi
tetkiki ile ortaya konan bir durumdur. Tiroid sintigrafisi teknesyum 99
isimli bir radyoizotop madde ile çekilir. Damardan verilen bu ilaç
tiroid bezine gider. Eğer nodül bu maddeyi tutmaz ise sintigrafi
filminde nodül bir boşluk olarak görülür. İlacı içine almayan bu
nodüllere ‘’soğuk nodül’’ adı verilir. Verilen ilacı tutan nodüller ise sintigrafide siyah bir şekilde ortaya çıkar. Teknesyumu tutan bu nodüllere ise ‘’sıcak nodül’’ adı verilir. Eğer nodül diğer tiroid dokusuna benzer şekilde ilaç tutarsa bu nodüle ‘’ılık nodül’’ adı verilir.
Soğuk nodüllerde kanser oranı sıcak nodüllere göre
daha fazladır. Buna rağmen sıcak nodüllerde de kanser olabilir. Bu
nedenle bütün nodüllere sıcak veya soğuk olsun mutlaka biyopsi
yapılmalıdır. Biyopsi iki defa yapıldığı halde iyi huylu çıkanlarda
anormal gelişim olmadıkça tekrar biyopsi yapmanın anlamı yoktur.
Kistik Nodül veya Solit Nodül Ne Demektir?
Nodüllerin bir kısmının içinde sıvı birikir ve
bunlara kistik nodül adı verilir. İçinde sıvı olmayan sert nodüllere
ise solit veya sert nodül adı verilir. Bir nodülün kistik veya solit
olup olmadığı tiroid ultrasonu ile anlaşılır.
Tek Nodül veya Çok Nodül Ne Demektir?
Tiroid bezinde bazen tek nodül, bazen birden fazla
nodül olabilir. Tiroid bezinde tek nodül de olsa çok nodül de olsa
tiroid kanser oranı % 5’dir.
Her Nodül Ameliyat Gerektirmez
Nodüler guatrı olan her hastanın ameliyat edilmesi
şart değildir. Ameliyat sonrası birkaç yıl içinde %20-30 hastada tekrar
nodül gelişmektedir. Bu nedenle ameliyat edilmesi gereken nodüller
kanser şüphesi olan nodüllerdir. Bir nodülde kanser olup olmadığı ancak
nodüle iğne batırılarak yapılan biyopsi ile anlaşılır. Biyopside kanser
yoksa özellikle küçük nodüller için (çapı 2,5 cm den küçük) ameliyat
gereksizdir. Ameliyat, ancak biyopside kanser çıkarsa veya kanser
yönünden şüphe varsa veya nodül çok büyükse (3cm ve üzeri) o zaman
düşünülür. İğne biyopsisinin devreye girmesiyle artık lüzumsuz yere
ameliyat olma dönemi kapanmıştır.
Bu nedenle bütün nodüllerde (sıcak veya soğuk olması
fark etmez) biyopsi yapılması gerekir. Nodül küçükse biyopsi ultrason
altında yapılır. İyi huylu çıkan bir nodülde böylece lüzumsuz yere
yapılacak ameliyattan kurtulunmuş olur. Nodül iyi huylu çıktığı halde
gittikçe büyüyorsa veya etrafındaki dokulara baskı belirtileri varsa bu
nodüllerde ameliyat gerekebilir.
Nodül saptanan hastaların ilk önce Endokrinoloji
uzmanına başvurmaları ve bu uzmanların önerisi doğrultusunda
tedavilerini yaptırmaları gerekir.
Nodüllerde Kanser Sıklığı Ne Kadardır?
Nodüllerin yaklaşık yarısı tiroid bezinde tek nodül
olarak bulunurken, geri kalan yarısı ise birden fazla nodül halinde
vardır. Yani bazı hastaların bezinde tek nodül varken bazen birden
fazla nodül bulunur. El ile yapılan muayenede tek nodül olan hastalarda
tiroid ultrasonu yapıldığında daha küçük ilave nodüller de
saptanabilir. Tiroid bezinde tek nodül de olsa çok nodül de olsa tüm
nodüllerde % 5 oranında kanser olma riski vardır. Sıcak nodüller de
kanser sıklığı az ( % 0.23) olmasına rağmen yine de kanser riski
vardır. Soğuk nodüllerde kanser riski daha fazladır ( % 5 kadar).
Hangi Tiroid Nodüllerinde Kanser Olasılığı Yüksektir?
Nodülü olan bir hastada gittikçe ilerleyen yemek
yeme zorluğu, ses kalınlaşması veya nefes almada zorluk kanser olma
şüphesini artırır. Ancak, kanser olmayan nodüller sinire baskı yaparak
ses kalınlaşması yapabilir.
Önceki yıllarda baş veya boyuna yönelik ışın
tedavisi (radyoterapi) alan nodüler guatrlı hastalarda ve ailesinde
tiroid kanser hikayesi olanlarda kansere eğilim artar.
Nodüler guatr kadınlarda erkeklere göre dört kat daha fazla görülür. Ancak tiroid kanseri erkeklerde daha çok görülür.
Erkek olmak, 20 yaşından önce ve 60 yaşından sonra
birden nodül gelişmesi kanser için risk oluşturur. Erkeklerdeki
nodüllerin % 8’inde kanser saptanırken kadınlarda bu oran %4-5’tir.
Yavaş veya ani başlayan ağrı veya hassasiyet nodül
veya kist içine olan kanama nedeniyle olabilir veya ağrı tiroid bezi
iltihabı nedeniyle de gelişebilir ve bu durum habis olmayan bir olaya
işaret eder. Ancak bazen yayılmış kanserde de ağrı olabilir.
Nodüler guatrlı bir hastada boyundaki lenf
bezlerinin şişmesi, nodülün sert olması, hareket etmemesi ve hızlı bir
şekilde büyümesi kanser şüphesini artırır. Nodüllü hastalar
Levotiroksin ilacı kullanırken nodül gittikçe büyüyorsa kanser şüphesi
artar. Bu nodüllerde tekrar biyopsi yapmak gerekir. Çocuklarda nodül
saptanması kanser riskini artırır. Bu nedenle mutlaka biyopsi
yapılmalıdır.
TEDAVİ
Tedavi için Mutlaka bir ENDOKRIN UZMANINA başvurunuz.
|