GIZLI TIROID YETMEZLIGI

GİZLİ (HAFİF) TİROİD YETMEZLİĞİ (HIPOTIROID)

Tiroid yetmezliği bazen başlangıçta kendini sadece TSH hormonu yüksekliği (T3 ve T4 normaldir) ile gösterir. Henüz T4 ve T3 hormonları kanda düşmemiştir. Serbest T4 ve serbest T3 düzeyleri normal iken serum TSH düzeylerinin hafif yüksek olduğu (5-20 IU/L arası) bu duruma hafif derecede tiroid yetmezliği adı verilir. Bu durumun tıp dilindeki adı ise subklinik hipotiroididir. Belirli bir süre sonra bu hastalarda T4 ve T3 hormonları düşmeye ve TSH daha da yükselmeye başlar ve o zaman tam tiroid yetmezliği gelişmiş olur.
Hafif tiroid yetmezliği toplumda tam tiroid yetmezliğinden daha çok görülür. Özellikle kadınlarda ve yaşlı kişilerde sıktır. A.B.D’ de toplumun % 0.3’ünde tam tiroid yetmezliği saptanmışken % 4.3’ünde hafif tiroid yetmezliği bulunmuştur. Diğer bir deyimle toplumda her 20 kişiden birisinde hafif tiroid yetmezliği vardır.

Hafif tiroid yetmezliği kadınlarda yaş arttıkça daha çok görülmektedir. 50 yaşındaki kadınların % 8’inde , 70 yaşında ise % 12’ sinde hafif derecede tiroid yetmezliği vardır.
Bu hastalarda tam tiroid bezi yetmezliğine geçiş TSH yüksekliğinin derecesine bağlı olarak hızlanır. TSH ne kadar yüksekse o kadar hızlı tam tiroid yetmezliğine geçiş olmaktadır. TSH düzeyi 6-12 U/L arasında olan hastaların % 42.8’inde (yaklaşık yarısında) 10 yıl içinde tam tiroid yetmezliği gelişirken, TSH düzeyi 12 U/L ‘den fazla olan kişilerin % 77’sinde (çoğunda) 10 yıl içinde tam tiroid yetmezliğine ilerleme olmaktadır.
TSH’ sı yüksek olan hafif tiroid yetmezlikli kişilerde eğer kanlarında anti-TPO antikoru yüksek ise tiroid bezindeki yetmezlik daha hızlı olmaktadır. Hafif tiroid yetmezlikli hastaların % 5’inde her yıl tam tiroid yetmezliği gelişmektedir.

Hafif tiroid yetmezliği olan hastalarda çoğu zaman herhangi bir şikayet olmaz. Bazı kişilerdeyorgunluk, kilo alma, cilt kuruluğu, enerji azlığı ve üşüme gibi şikayetler olabilir. Bununla birlikte TSH hormonu yüksek olan kişilerde kan yağlarında (kolesterol gibi) yükseklik olabilir ve bu durum koroner kalp hastalığı oluşmasına zemin hazırlayabilir. Bu kişilerin Levotiroksin ilacıyla tedavi edilmesi gerekir.

Hafif derecede tiroid yetmezliği Hashimoto hastalarında, radyoaktif iyot tedavisi görenlerde, tiroid ameliyatı geçiren hastalarda ve Cordarone isimli kalp ilacı kullananlarda ortaya çıkabilir. Bazen tam tiroid bezi yetmezlikli hastalar ilaçla (Levotiroksin) tedavi olurken ilacın dozunun az gelmesi sonucu sadece TSH yüksekliği oluşabilir. Sigara içen kişilerde de hafif derecede tiroid yetmezliği gelişebilmektedir.

Hafif tiroid bezi yetmezliğinde tedavi hastanın TSH düzeyine ve birlikte anti-TPO antikor yüksekliği olup olmamasına göre ayarlanır. Aşağıda hangi durumlarda tedavi gerektiği özet halinde verilmiştir:

Hafif tiroid yetmezliğinin Levotiroksin İlacı İle Tedavisi:

Guatrı olan hafif tiroid yetmezlikli hastalarda sentetik T4 ilacı ( Levotiroksin tablet) tedavisiyle guatr hacminde % 80 oranında azalma olmaktadır.
Bu hastalarda ilaç tedavisine 12.5-25 mg/gün levotiroksin dozunda başlanır ve 4-6 haftada bir ölçülen TSH düzeyine göre ilaç 12.5-25 mg artırılır. TSH normal düzeye geldikten sonra (0.5-1.5 IU/L arası) aynı dozda devam edilir. Daha sonra hasta belirli aralıklarla kontrole gelir.
Beslenme ve ilaç kullanırken dikkat edilecek hususlar tam tiroid yetmezliğinde olduğu gibidir.